Ταυτότητα - Ιστορική αναδρομή της Φούρκας Κόνιτσας
Η Φούρκα της Κόνιτσας είναι ένα ορεινό χωριό της Ηπείρου με μακρά ιστορία και ζωντανούς δεσμούς με τους ανθρώπους της, όπου κι αν ζουν σήμερα. Σε αυτή τη σελίδα θα βρείτε πού βρίσκεται το χωριό, από πού πήρε το όνομά του και τα σημαντικότερα σταθμά της ιστορίας του.
Πού βρίσκεται το χωριό
Το χωριό Φούρκα βρίσκεται 102 χιλιόμετρα Β.Α. των Ιωαννίνων. Ανήκει γεωγραφικά στο διαμέρισμα της Ηπείρου και διοικητικά στην επαρχία Κόνιτσας. Είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες της κορυφογραμμής "Βέργος" σε υψόμετρο από 1360 μ. έως 1450 μ.
Η ονομασία του χωριού
Για την ονομασία του χωριού διατυπώθηκαν διάφορες εκδοχές.
- Η λέξη φούρκα σημαίνει στη λατινική γλώσσα (FURKA) το διχαλωτό πάσσαλο. Εικάζεται ότι παλιότερα στήνονταν κατά μήκος των δρόμων φούρκες για να μη χάνουν οι οδοιπόροι τον προσανατολισμό τους, τόσο το φθινόπωρο που την περιοχή καλύπτει πυκνή ομίχλη, όσο και κατά τον χειμώνα που πέφτει άφθονο χιόνι.
- Φούρκα όμως σημαίνει και δίοδος (FURCA PASS) επί των Ελβετικών Άλπεων. Και το χωριό μας υπήρξε δίοδος που ένωνε την Ήπειρο με την Ανατολική και Δυτική Μακεδονία, Θράκη, Βουλγαρία, Σερβία και Ρουμανία. Ήταν το διάβα από τον αυχένα "Βέργος" από όπου περνούσαν οι αγωγιάτες.
Ιστορική αναδρομή
- 1
Η ιστορική υπόσταση του χωριού ανάγεται πριν από τον 16ο αιώνα, μετά τη συνένωση τεσσάρων οικισμών: του Παλαιοχωρίου, της Λιάτσικας, του Μαβρόβου και της Φούρκας. Τότε αριθμούσε 3.000 κατοίκους και λόγω της ορεινής της θέσης, το σημείο υποταγής της στους Τούρκους ήταν μόνο 10 χαράτσι. Στο τέλος του 17ου αιώνα οι Φουρκιώτες πήραν το δρόμο της διασποράς εξαιτίας των Τουρκαλβανών της Κολωνίας. Αργότερα, τον 19ο αιώνα, ληστρικές επιδρομές μάστιζαν το χωριό.
- 2
Η Φούρκα απελευθερώθηκε από τους Τούρκους τον Γενάρη του 1913. Αργότερα ιστορικά γεγονότα σημάδεψαν την περιοχή στη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου (1940-1941). Εκεί τραυματίστηκε ο συνταγματάρχης Κων/νος Δαβάκης, στο ένδοξο χώμα της άφησε την τελευταία του πνοή ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος και στα βουνά της οι γυναίκες του χωριού κουβαλούσαν πολεμοφόδια στους φαντάρους που αγωνίζονταν για τη λευτεριά.
- 3
Ακολούθησαν οι μάχες στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης (1941-1944) και τα χρόνια του εμφύλιου σπαραγμού (Αύγουστος 1946 – Αύγουστος 1949).
Μετανάστευση και πληθυσμός
Από το 1949 άρχισε να μειώνεται ο πληθυσμός του χωριού (εκπατρισμός στις Ανατολικές χώρες καθώς και σε πόλεις του εσωτερικού και του εξωτερικού για αναζήτηση καλύτερης τύχης). Η φτώχεια της περιοχής ανάγκασε τους κατοίκους να συνεχίσουν τη μετανάστευση μέχρι και το 1975.
Σήμερα στη Φούρκα ζουν 25 μόνιμοι κάτοικοι. Το καλοκαίρι όμως ζωντανεύει το χωριό με τους απανταχού Φουρκιώτες που επισκέπτονται τη γενέτειρά τους.
Κατά τη θερινή περίοδο, με την προσέλευση των μετακινούμενων κτηνοτρόφων και των απανταχού Φουρκιωτών, αυξάνεται ο πληθυσμός και ανέρχεται στα τριακόσια (300) άτομα.
Η Φούρκα ως τόπος συνάντησης
Για πολλούς Φουρκιώτες της διασποράς, το χωριό παραμένει σημείο αναφοράς και τόπος επιστροφής. Οι καλοκαιρινοί μήνες, όταν τα σπίτια ανοίγουν ξανά, είναι η εποχή που οι οικογένειες ξαναβρίσκονται, θυμούνται την ιστορία του τόπου και κρατούν ζωντανά τα έθιμα και την παράδοση της ορεινής Ηπείρου.